Pomoc może polegać na:
1) odroczeniu terminu płatności składek,
2) rozłożeniu zaległości na raty,
3) umorzeniu należności z tytułu składek.
Udzielona ulga może dotyczyć wyłącznie składek finansowanych przez płatnika składek. Nie dotyczy części składek za zatrudnionych pracowników oraz innych osób ubezpieczonych(np. zleceniobiorców),które są finansowane ze środków tych osób.
zaktualizowany tryb postępowania
ZUS wprowadził od 1 kwietnia 2010 r. zaktualizowany tryb postępowania przy rozpatrywaniu spraw dotyczących udzielania ulg oraz umarzania należności z tytułu składek. Mają one przyspieszyć załatwianie spraw oraz zminimalizować związane z tym utrudnienia. W każdej jednostce terenowej ZUS płatnikom zostały udostępnione informacje ,dotyczące warunków udzielenia ulgi b ądź przesłanek umorzenia. Ma to pomóc płatnikowi dokonania oceny,czy w jego indywidualnej sytuacji jest szansa na uzyskanie pomocy ze strony ZUS.
gdzie złożyć wniosek?
Wniosek składa się na piśmie w terenowej jednostce organizacyjnej ZUS. Można go napisać samodzielnie lub skorzystać z gotowego wzoru. Wniosek o udzielenie ulgi można też złożyć w ZUS przez internet w formie elektronicznej, korzystając z serwisu Elektroniczny Urząd Podawczy. Dłużnik winien wypełnić stosowny formularz:
ZUS – EOP wniosek o odroczenie terminu płatności składek,
ZUS – EUR wniosek o układ ratalny,
ZUS – EUN wniosek o umorzenie należności z tytułu składek.
wykaz dokumentów składanych z wnioskiem o udzielenie ulgi
Oprócz wniosku w każdej z wymienianych spraw należy załączyć dokumenty potwierdzające zasadność udzielenia pomocy i dokumenty obrazujące kondycję finansową dłużnika oraz jego możliwości płatnicze. Rodzaj i zakres dokumentacji wymaganej przez ZUS jest dostosowana do indywidualnej sytuacji,podstawy prawnej umorzenia,formy prawnej zobowiązanego,jak również od rodzaju prowadzonej ewidencji księgowej.
-
Odroczenie terminu płatności składek
Z wnioskiem o odroczenie terminu płatności składek zwracają się do ZUS ci płatnicy składek,którzy przewidują,że mogą mieć problemy w przyszłości z terminowym regulowaniem należności. Będą to dla nich trudności „chwilowe” i za jakiś czas będą takimi środkami dysponować. ZUS może na wniosek płatnika odroczyć termin płatności składek ze względów gospodarczych lub innych przyczyn.
Warunki udzielenia odroczenia terminu spłaty składek:
a) Płatnik musi złożyć wniosek . Wniosek ten należy wyczerpująco umotywować. Powinien on wskazywać, że zastosowanie ulgi jest uzasadnione szczególnymi okolicznościami. Do wniosku należy dołączyć dokumentację. Rodzaj i zakres wymaganej dokumentacji zależeć będzie od wysokości składek, których termin ma być odroczony,okresu spłaty zadłużenia oraz przyczyn złożenia wniosku. Oprócz tego wymagane są dokumenty obrazujące kondycję finansową płatnika oraz jego możliwości płatnicze.
b)Wniosek należy złożyć najpóźniej przed upływem ostatniego dnia terminu płatności danej składki.
c) Warunkiem niezbędnym do rozpatrzenia sprawy o udzielenie takiej ulgi,jest terminowe uregulowanie składek za wnioskowany przez płatnika okres,za zatrudnionych pracowników oraz innych osób ubezpieczonych, w części finansowanej ze środków tych osób.
d) Wniosek rozpatrywany jest w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia złożenia pełnej dokumentacji i nie później niż w terminie dwóch miesięcy od dnia wpływu wniosku.
e) Jeśli ZUS przychyli się do wniosku płatnika,podpisuje z nim umowę cywilno- prawną.
f)Płatnik nie zapłaci odsetek za zwłokę, ale zapłaci opłatę prolongacyjną. Stawka opłaty prolongacyjnej wynosi 50% stawki odsetek za zwłokę obowiązującej w dniu wydania decyzji. Opłaca się ją łącznie z odroczonymi składkami na ubezpieczenia.
g) ZUS nie ustala opłaty prolongacyjnej, gdy płatnik uzyskał zgodę na odroczenie terminu płatności z powodu klęski żywiołowej lub wypadku losowego.
h) Zawierając z ZUS umowę o odroczenie terminu płatności składek płatnik zobowiązany jest do terminowego opłacenia bieżących zobowiązań. Nieopłacenie przez płatnika bieżących składek przez okres dłuższy niż 14 dni,jest przesłanką do jednostronnego rozwiązania przez ZUS zawartej umowy o odroczenie terminu płatności składek
2. Rozłożenie na raty zaległości z tytułu niezapłaconych składek.
warunki:
a) Wniosek można złożyć zarówno przed, jak i po obowiązującym płatnika terminie płatności składek.
b)O spłatę należności składkowych w systemie ratalnym może ubiegać się każda osoba posiadająca zobowiązanie wobec ZUS, nie posiadająca wystarczających środków finansowych na jednorazową spłatę długu. Może to być były płatnik składek, osoba dziedzicząca długi spadkowe czy też małżonek odpowiadający za zadłużenie z tytułu składek współmałżonka.
c) Układem ratalnym mogą być objęte składki na ubezpieczenia społeczne( z wyjątkiem kwot wpłacanych ze środków własnych osób zatrudnionych),składki na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, składki na Fundusz Emerytur Pomostowych. wraz z odsetkami za zwłokę i ewentualnymi kosztami egzekucyjnymi.
d) W przypadku płatników,którzy opłacają składki wyłącznie za siebie,układem ratalnym może być objęta pełna kwota należności, w tym również składek na ubezpieczenie zdrowotne.
e) Ulgi nie stosuje się w przypadku osób, wobec których toczy się postępowanie egzekucyjne. Chociaż, jeśli daje to gwarancję przyspieszenia spłaty zadłużenia, ZUS może również udzielić ulgi takiemu płatnikowi .
wniosek o rozłożenie składek na raty
We wniosku należy podać przyczyny powstania zadłużenia,zobowiązania wobec innych wierzycieli. Oprócz wniosku należy złożyć odpowiednią dokumentację umożliwiającą ocenę zasadności udzielenia ulgi. Płatnik musi uregulować kwotę odpowiadającą wysokości składek za ubezpieczonych pracowników,zleceniobiorców, które są finansowane z ich środków, wraz z odsetkami za zwłokę za okres wnioskowany przez płatnika mający zostać objęty ewentualną ulgą. Terminowo i w pełnej wysokości opłacać bieżące należności. Od składek rozłożonych na raty nie nalicza się odsetek za zwłokę. Naliczona zostaje jednak opłata prolongacyjna. Niedotrzymanie przez płatnika umowy skutkuje natychmiastowym podjęciem przez ZUS działań ściągnięcia zadłużenia w drodze egzekucji.
3. Umorzenie zaległych składek
całkowita nieściągalność należności
Należności z tytułu składek mogą być przez ZUS umorzone w całości lub w części w przypadku ich całkowitej nieściągalności(art. 28 ust. 1 ustawy systemowej).
Całkowita nieściągalność należności z tytułu składek występuje wówczas,gdy:
- dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego o łącznej wartości nieprzekraczającej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie.
- sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn wymienionych w art. 13 i art. 361 ptk 1 prawa upadłościowego i naprawczego. Chodzi tu m.in. o takie sytuacje,kiedy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania,bądż jest obciążony hipoteką.itp. Również, kiedy jest oczywiste,że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających koszty egzekucyjne.
umorzenie zaległości,gdy przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej
Warunek całkowitej nieściągalności nie jest konieczny w stosunku do osób będących równocześnie płatnikami składek na własne ubezpieczenie(art.28 ust. 3A ustawy systemowej). Dotyczy to osób aktualnie prowadzących działalność, osób, które zaprzestały prowadzenia działalności, następców prawnych. Osoba zainteresowana musi udowodnić, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie uregulować należności. Spłata zaległości pozbawiłaby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Zobowiązany poniósł np. dotkliwe straty w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia;bądź jego osobiście lub członka najbliższej rodziny dotknęła przewlekła choroba. Każda inna okoliczność może uzasadnić umorzenie zaległości, jeżeli jej skutkiem jest znaczne pogorszenie sytuacji rodzinnej bądź osobistej dłużnika.
nie dotyczy składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących ich płatnikami
Nie ma możliwości umorzenia składek finansowanych ze środków osoby ubezpieczonej. Pracodawca musi wpłacić połowę składek na ubezpieczenie emerytalne pracownika,część na ubezpieczenie rentowe i całość składki na ubezpieczenie chorobowe.
wniosek o umorzenie składek
Płatnik zainteresowany umorzeniem składek winien odpowiednio i wyczerpująco umotywować wniosek. Złożona dokumentacja musi być zgodna z rzeczywistością. Wszelkie rozbieżności ze stanem faktycznym mogą być podstawą odrzucenia wniosku prze ZUS. Nawet sprawa szczególnie skomplikowana powinna być załatwiona w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
umorzenie składek a przyszła emerytura
Przy ustalania prawa do emerytury lub renty dla osób będących jednocześnie płatnikami składek na własne ubezpieczenia, nie uwzględnia się okresów, za które nie zostały opłacone(ponieważ zostały umorzone) składki na ubezpieczenia.
