Zgłaszając działalność gospodarczą musimy dokonać wyboru formy opodatkowania w oparciu o następującą klasyfikację :
działalność gospodarcza - formy opodatkowania:
- zasady ogólne( księgi rachunkowe, podatkowa księga przychodów i rozchodów),
- podatek liniowy,
- podatek tonażowy,
- ryczałt od przychodów ewidencjonowanych,
- karta podatkowa.
działy specjalne produkcji rolnej - formy opodatkowania:
- zasady ogólne( księgi rachunkowe, podatkowa księga przychodów i rozchodów),
- podatek liniowy,
- normy szacunkowe dochodu rocznego.
wybór formy opodatkowania - ograniczenia
1. Zasady ogólne są dostępne dla każdego podatnika.
2. Podatku liniowego nie mogą wybrać podatnicy, którzy będą świadczyć usługi na rzecz byłych pracodawców - jeśli są takie same jakie świadczyli w ramach stosunku pracy w bieżącym albo w poprzednim roku podatkowym (art. 9a ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
3. Podatek tonażowy odnosi się wyłącznie dla podatników - armatorów.
4. Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
Z ryczałtu nie mogą korzystać przedsiębiorcy uzyskujący w całości lub w części przychody z tytułu:
- prowadzenia aptek,
- prowadzenia lombardów,
- prowadzenia kantorów wymiany walut,
- wykonywanie wolnych zawodów innych niż określone w art. 14 ustawy,
- wykonywania usług pozostałych, gdzie indziej niesklasyfikowanych z wyjątkiem opieki doraźnej i robienia zakupów.
- Podatku ryczałtowego nie mogą wybrać podatnicy, którzy będą świadczyć usługi na rzecz byłych pracodawców - jeśli są takie same jakie świadczyli w ramach stosunku pracy w bieżącym albo w poprzednim roku podatkowym.
5. Karta podatkowa przeznaczona jest wyłącznie dla podatników wykonujących określone zawody (art 23, zał. nr. 1,2,3,4 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne). Za pomocą karty możemy opodatkować np. usługi zegarmistrzowskie, tapicerskie, krawieckie, handel detaliczny, usługi transportowe i inne.
formy opodatkowania - obowiązujące w 2010r. limity
Obowiązujące limity w 2010 roku, liczone według średniego kursu euro z 1.10.2009 r. = 4,2228 zł.
- ryczałt od przychodów ewidencjonowanych do 633 420 zł.(150 000 euro) - po przekroczeniu limitu w miesiącu następnym po miesiącu, w którym nastąpiło przekroczenie limitu należy przejść do opodatkowania na zasadach ogólnych.
- księga przychodów i rozchodów do 5.067.120 zł. (1.200.000 euro) - po przekroczeniu limitu w następnym roku należy prowadzić księgę handlową.< /li>
która forma opodatkowania wiąże się z najmniejszym obciążeniem podatkowym?
a) Karta podatkowa jest najprostszą formą rozliczania. Wyboru zasady opodatkowania kartą podatkową należy dokonać przed rozpoczęciem działalności albo do 20 stycznia. Działalność musi być wymieniona w zał. nr 3 do ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów ( DZ. U. Nr 144, poz 930 z późn. zm.). Należy złożyć wniosek pit-16 do naczelnika US jeszcze przed rejestracją firmy, nie później niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu. Podatnicy są zwolnieni z obowiązku prowadzenia ewidencji mającej na celu ustalenie dochodu., są jedna zobowiązani do prowadzenia niektórych ewidencji. Podatek naliczany jest od wielkości miejscowości, przedmiotu działalności i ilości osób zatrudnionych. Wysokość podatku dochodowego w danym roku podatkowym ustala na wniosek podatnika naczelnik US, odrębnie na każdy rok podatkowy, z uwzględnieniem stawek ogłaszanych przez MF. Podatek obniża się o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne( 7,75% podstawy). Podatek nie zależy od faktycznych przychodów (dochodów). Nie można korzystać ze wspólnego opodatkowania z małżonkiem lub preferencyjnego opodatkowania osób samotnie wychowujących dzieci, a także z ulg i odliczeń. Rozliczając się kartą nie można prowadzić innej pozarolniczej działalności gospodarczej. Wolno pracować na etacie, prowadzić gospodarstwo rolne oraz działalność artystyczną. Opodatkowanie za pomocą karty sprawdza się w małej firmie, nie zatrudniającej pracowników i osiągających niewielkie dochody. Karta podatkowa jest dobrym pomysłem na likwidację działalności gospodarczej - cały zamortyzowany majątek można odsprzedać bez jakiegokolwiek podatku dochodowego.
b) Wybierając ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, należy zapłacić podatek niezależnie od tego, czy firma wygeneruje zyski. Jeżeli firma będzie przynosiła duże zyski , to podatek zapłacony w formie ryczałtu będzie dużo mniejszy niż przy zasadach ogólnych czy podatku liniowym. Podatek płacony w formie ryczałtu płaci się od przychodów - podatnik nie może odliczyć kosztów uzyskania przychodów. Obowiązujące stawki podatku:3%, 5,5%, 8,5%, 17%, 20% . Zatem ta forma opodatkowania jest korzystna dla osób, które ponoszą niewysokie koszty prowadzenia działalności oraz prowadzą działalność gospodarczą dla której przysługuje niska stawka podatkowa. Podatnicy mogą korzystać z większości odliczeń, nie mogą jednak odliczać od ryczałtu ulgi na dzieci. Nie mają również możliwości wspólnego opodatkowania z małżonkiem lub skorzystać z preferencyjnego opodatkowania osób samotnie wychowujących dzieci. Jeśli w danym miesiącu przychody netto przekroczą limit, to należy od następnego miesiąca przejść do wyższej formy opodatkowania.
c) Księga przychodów i rozchodów jest dobra na początku działalności. Są wówczas na ogół duże koszty wiążące się z zakupem wyposażenia firmy i warto je odliczyć. W przypadku straty nie płacimy podatku. W następnym roku zachowujemy zasady ogólne, jeśli w naszej działalności występują duże koszty. Przy niskich kosztach opłaca się ryczałt. W przypadku osoby fizycznej rozliczającej się za pomocą księgi przychodów i rozchodów przy dużych dochodach przekraczających pierwszy próg podatkowy opłaca się przejść na podatek liniowy. Jeśli podatnik rozlicza się z małżonkiem o bardzo niskich dochodach, może nadal rozliczać się według skali podatkowej przy obowiązujących stawkach 18% i 32%. Dotyczy to również przedsiębiorców samotnie wychowujących dzieci.
d) Podatek liniowy 19%
Zasady ustalania dochodu na zasadach ogólnych i w podatku liniowym są takie same. Jedynie w podatku liniowym w zamian za liniową skalę podatku 19%, podatnicy nie mogą dokonywać niemal żadnych odliczeń od dochodu i podatku.
e) pełna księgowość
Osoby fizyczne,spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych, spółki partnerskie, spółdzielnie socjalne są zobowiązane do prowadzenia ksiąg rachunkowych ( pełnej księgowości) po przekroczeniu limitu( księgi rachunkowe należy założyć od początku następnego roku). Niezależnie od wielkości przychodu pełną księgowość muszą prowadzić spółki kapitałowe ( spółka z o.o. , spółka akcyjna ). Jeśli chodzi o spółki osobowe prawa handlowego, to obowiązek ten jest nałożony na spółkę komandytową i spółkę komandytowo - akcyjną. Księgi rachunkowe muszą prowadzić spółki cywilne oraz spółki jawne, w których choćby jeden ze wspólników jest osobą prawną oraz osoby fizyczne nieposiadające obywatelstwa polskiego pochodzące spoza Unii Europejskiej.
Osoby fizyczne,spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych, spółki partnerskie, spółdzielnie socjalne mogą również prowadzić od nowego roku księgi rachunkowe, gdy przychody w danym roku okażą się niższe niż 1.200.000 zł zawiadamiając o tym przed rozpoczęciem roku US. Księgi rachunkowe i sporządzane w oparciu o nie sprawozdania dają możliwość dokonania pełnej oceny sytuacji majątkowej i finansowej firmy.
kto prowadzi ewidencję?
Zgłaszając działalność gospodarczą należy we wniosku EDG-1 zaznaczyć sposób prowadzonej ewidencji księgowej i miejsce przechowywania ewidencji księgowej.
Uproszczone formy opodatkowania można zlecić do biura rachunkowego lub prowadzić samodzielnie.
Przy pełnej księgowości(księga handlowa)można zlecić prowadzenie księgowości do biura rachunkowego albo zatrudnić specjalistę( księgowy).
