Zasady wyceny (Dz. U. Z 2003 r. nr 152, poz.1475 ze zm.)
-
materiały i towary handlowe wycenia się wg cen zakupu lub nabycia albo wg cen rynkowych z dnia sporządzenia spisu, jeśli są one niższe od cen zakupu lub nabycia.
-
półwyroby(półfabrykaty), wyroby gotowe i braki własnej produkcji wycenia się wg kosztów wytworzenia,
-
odpadki użytkowe, które w toku działalności utraciły swoją pierwotną wartość użytkową, wycenia się wg wartości oszacowania, biorąc pod uwagę ich przydatność do dalszego użytkowania,
-
nie sprzedane wartości dewizowe wycenia się wg cen zakupu z dnia sporządzenia spisu, a w dniu kończącym rok podatkowy – wg cen zakupu, jednak w wysokości nie wyższej niż średni kurs ustalony przez NBP w tym dniu,
-
wartość rzeczy zastawionych wycenia się wg ich wartości rynkowej,
-
produkcję nie zakończoną przy działalności usługowej i budowlano-montażowej wycenia się wg kosztów wytworzenia, z tym, że nie może to być wartość niższa od kosztów materiałów bezpośrednich zużytych do produkcji nie zakończonej,
-
produkcję zwierzęcą wycenia się wg cen rynkowych z dnia sporządzenia spisu, z uwzględnieniem gatunku, grupy i wagi zwierząt,
Towary obce nie podlegają wycenie, wystarczające jest ilościowe ich ujęcie w spisie towarów z podaniem, czyją stanowią własność.
Wycena towarów handlowych w spisie z natury na koniec roku podatkowego
Wyboru metody wyceny towarów w spisie sporządzonym na koniec roku dokonuje podatnik.
Towary handlowe wycenia się:
-
według cen zakupu,
-
według cen nabycia,
-
według cen rynkowych z dnia sporządzenia spisu, jeżeli są one niższe od cen zakupu lub nabycia.
Cena zakupu to cena, jaką nabywca płaci za zakupione składniki majątku, pomniejszona o podatek Vat podlegający odliczeniu, a przy imporcie powiększona o należne cło, podatek akcyzowy oraz opłaty celne dodatkowe, obniżona o rabaty , opusty inne podobne obniżenia. W przypadku otrzymania składnika majątku w drodze darowizny lub spadku, ceną zakupu jest wartość odpowiadająca cenie zakupu takiego samego lub podobnego składnika. Podatnicy prowadzący księgę podatkową ujmują w księdze zakup towarów w cenach zakupu – wpisu dokonują w kolumnie 10 „ Zakup towarów handlowych i materiałów wg cen zakupu”.
Cena nabycia jest to cena zakupu składnika majątku powiększona o koszty uboczne związane z zakupem do chwili złożenia w magazynie według ich cen zakupu, a w szczególności koszty transportu, załadunku, wyładunku oraz ubezpieczenia w drodze.
Cena rynkowa to cena stosowana w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca odpłatnego zbycia.
Wycena w cenie zakupu
Podatnik może dokonać wyceny wartości materiałów( towarów handlowych) według cen zakupu, tj. bez podwyższania tej ceny o wskaźnik kosztów ubocznych zakupu.
Wycena w cenie nabycia
W celu ustalenia wartości poszczególnych składników spisu z natury materiałów i towarów handlowych według cen nabycia, należy ustalić procentowy wskaźnik kosztów ubocznych w stosunku do ogólnej wartości zakupu towarów handlowych i materiałów zaewidencjonowanych (suma kosztów ubocznych zakupu pomnożona przez 100 i podzielona przez wartość zakupu). O tak ustalony wskaźnik należy podwyższyć jednostkowy koszt zakupu, a następnie ustalić wartość poszczególnych składników spisu z natury.
Przykład
Podatnik w 2010 roku zakupił towary handlowe na łączną kwotę 50 000 zł wg wartości w cenach zakupu. Koszty uboczne zakupu w r 2010 wyniosły 5 000 zł.
5 000/50 000 * 100 = 10% - procentowy wskaźnik udziału kosztów ubocznych zakupu w wartości zakupionych towarów
W spisie z natury na 31 grudnia 2010 r. ujęto m.in. towary handlowe , których jednostkowa cena zakupu wynosiła 100 zł. Wycena tych towarów nastąpi według ceny nabycia 110 zł ( 100 zł + ( 100 zł *10%)).
Wycena po cenie rynkowej
Wycena towarów po cenie rynkowej może mieć miejsce wyłącznie wówczas, gdy cena rynkowa jest niższa od ceny zakupu lub nabycia( nastąpiła utrata wartości towarów). Dotyczyć to może towarów przestarzałych, zalegających w magazynie, niemodnych lub uszkodzonych. Cenę rynkową podatnik powinien ustalić we własnym zakresie np. wg cen podobnych towarów stosowanych przez inne firmy handlowe, albo na podstawie dostępnych katalogów takich towarów. W przypadku przyjęcia wyceny towarów wg cen niższych od cen zakupu lub nabycia albo od kosztów wytworzenia(np. z powodu uszkodzenia, wyjścia z mody), należy przy poszczególnych pozycjach na arkuszu spisowym podać również jednostkową cenę zakupu( nabycia) lub koszt wytworzenia.
Nie jest możliwa wycena towarów handlowych po cenach wyższych niż cena ich zakupu(nabycia), nawet jeśli według oceny podatnika rzeczywiste towary zyskały na wartości.
