metoda kasowa(uproszczona)
Metoda kasowa wynika z ogólnej zasady określonej w art.22 ust.4 ustawy o pdof. Zgodnie z tym przepisem koszty uzyskania przychodów są potrącane tylko w tym roku podatkowym,w którym zostały poniesione. Oznacza to,że wydatki stanowią koszt uzyskania przychodów w dacie ich poniesienia – bez względu na to,jakiego okresu dotyczą. Z kolei zgodnie z art 22 ust. 6b ustawy o pdof za dzień poniesienia kosztów uzyskania przychodów w przypadku podatników prowadzących KPiR uważa się dzień wystawienia faktury(rachunku) lub innego dowodu stanowiącego podstawę do ujęcia kosztu.
Podatnicy zaliczają wydatki do kosztów uzyskania przychodów w dacie ich poniesienia.
Za dzień poniesienia kosztu przyjmuje się:
-
dzień wystawienia faktury(rachunku) lub innego dowodu stanowiącego podstawę do zaksięgowania(ujęcia) kosztu,
-
datę faktycznego dokonania wydatku w pozostałych przypadkach.
metoda memoriałowa
Podatnik może wybrać drugą metodę zw. memoriałową,według zasad określonych w art 22 ust. 5-5c i 6 ustawy o pdof. Dzień poniesienia kosztu w tej metodzie nie zawsze jest dniem ujęcia wydatków jako koszt w księgach.
Podatnik prowadząc KPiR metodą memoriałową podzieli koszty na dwie grupy:
-
koszty bezpośrednie związane z konkretnymi przychodami,
-
koszty pośrednie,związane ogólnie z przychodami(np. koszt usług telekomunikacyjnych,
czynsz za wynajem lokalu itp.).
Koszty bezpośrednie zalicza się do kosztów uzyskania przychodów w roku uzyskania przychodu.
Koszty pośrednie uwzględnia się w roku ich poniesienia. Koszty pośrednie rozlicza się tak tak jak w metodzie kasowej zgodnie z art 22 ust. 6b ustawy o pdof dotyczącym wszystkich podatników prowadzących KPiR - za dzień poniesienia kosztów uzyskania przychodów uznaje się dzień wystawienia faktury(rachunku) lub innego dowodu stanowiącego podstawę do ujęcia kosztu. Jeżeli jednak koszty dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie,jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego,w takim przypadku dany koszt zalicza się proporcjonalnie do długości okresu,którego dotyczą.
Jest tak jak w metodzie kasowej- istnieje grupa wydatków,które mogą być kosztem w momencie zapłaty.
zakup materiałów i towarów
Ujęcie w księgach wydatków na zakup materiałów podstawowych i towarów handlowych jest niezależne od stosowanej metody księgowania kosztów. Zgodnie z par 17 ust.1 zakup materiałów podstawowych oraz towarów handlowych musi być wpisany do księgi,niezwłocznie po ich otrzymaniu,najpóźniej przed przekazaniem do magazynu,przerobem lub sprzedażą. Ujmuje się w kolumnie 10 księgi na podstawie faktury zakupu lub szczegółowego opisu otrzymanego towaru.
Jeżeli księgi prowadzi biuro rachunkowe,zapisy dokonywane są na podstawie dowodów przekazywanych przez podatnika w czasie zapewniającym prawidłowe i terminowe rozliczenie z budżetem,nie później niż do 20 każdego miesiąca za miesiąc poprzedni.
Uwaga!
Przy zastosowaniu metody kasowej, wydatki na towar zakupiony w ciągu roku zalicza się do kosztów uzyskania przychodów w dacie ich poniesienia. Jeżeli do 31 grudnia towary te nadal będą na stanie magazynowym,to o ich wartość zostanie pomniejszony koszt uzyskania przychodu danego roku(remanent końcowy).
W przypadku metody memoriałowej koszt zakupu towarów jest kosztem bezpośrednim - będzie kosztem uzyskania przychodu w chwili sprzedaży tego towaru.
Przykład 1
Podatnik prowadzący KPiR otrzymał fakturę za dzierżawę lokalu wystawioną 1 czerwca 2010 r. za miesiąc czerwiec. Zapłaty dokonał 13 lipca 2010 r. Ujął ją w księdze podatkowej pod datą zapłaty.
a)metoda kasowa
Faktura za dzierżawę lokalu wystawiona 1 czerwca 2010 r. powinna zostać wpisana do księgi podatkowej za czerwiec pod tą właśnie datą. Dla ujęcia tego kosztu w księdze nie ma znaczenia data zapłaty za fakturę. Nie ma też znaczenia jakiego okresu dotyczy. Datą poniesienia kosztu w tym przypadku jest data wystawienia faktury. Podatnik powinien skorygować zapisy w księdze za czerwiec. Ponieważ popełniony błąd nie wpłynie na prawidłowe rozliczenie dochodu w zeznaniu rocznym, można zostawić zapis w księdze za lipiec 2010 r. W kolumnie 2 podatnik powinien poprawić wówczas datę zdarzenia na 1 czerwca 2010 r.
b)metoda memoriałowa
Bez względu na datę płatności koszt powinien być ujęty w miesiącu czerwcu w dacie wystawienia faktury.
Podatnik powinien dokonać poprawek jak wyżej.
Przykład 2
Podatnik otrzymał fakturę za usługi telekomunikacyjne z datą wystawienia 14.01.2010. za:
-
rozmowy telefoniczne od 1.12.2009 r. do 31.12.2009 r. - 150 zł,
-
abonament za okres od 1 do 31 stycznia 2010 r. - 50 zł.
a) metoda kasowa
Podatnik wpisuje fakturę w styczniu z datą 14.01.2010 na kwotę 200 zł.
b) metoda memoriałowa
Podatnik wpisuje do kosztów grudnia 2009 r. kwotę 150 zł na podstawie dowodu wewnętrznego z datą 31. 12. 2009, a do do stycznia kwotę 50 zł na podstawie faktury z datą 14.01.2010.
Przykład 3
Mikroprzedsiębiorca dokonał na poczcie wpłaty gotówkowej składek na ZUS.
Zarówno przy metodzie kasowej jak i memoriałowej, poniesiony wydatek wpisze w KPiR w dacie wpłaty.
uwaga
Od 1 stycznia 2009 r. koszty uzyskania przychodów z tytułu wynagrodzeń i składek ZUS od nich naliczać można korzystniej niż przed nowelizacją. Muszą być dotrzymane terminy.
Przykład 4
Podatnik w grudniu 2009 r. zamówił prenumeratę czasopism fachowych za cały 2010 rok. W tym też miesiącu otrzymał fakturę Vat.
metoda kasowa
Podatnik zaksięguje fakturę w miesiącu grudniu 2009 r.
metoda memoriałowa
Na podstawie otrzymanej faktury przedsiębiorca wykaże koszt w grudniu 2009 r( nie będzie uwzględniony przy obliczaniu dochodu do opodatkowania) wpisując kwotę w kolumnie 15. W roku 2010 r. poniesiony koszt może ująć na podstawie dowodu wewnętrznego w miesiącu styczniu lub proporcjonalnie w poszczególnych miesiącach 2010 r.
Jest to koszt pośredni przekraczający rok podatkowy i należy całość zaksięgować w styczniu 2010 r, z datą wystawienia faktury jako data zdarzenia gospodarczego.
Uwaga
Według innych jest to koszt pośredni w momencie poniesienia kosztu,bo dotyczy 1 roku.
Ministerstwo Finansów pismem z dnia 29.06.99 r. dopuściło możliwość,że koszty prenumeraty można wpisać w grudniu. Z kolei z orzecznictw sądów wynika, ze wydatki poniesione na przedpłaty prenumeraty czasopism na następny rok nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów roku podatkowego,w którym spełnienie tego świadczenia nie nastąpiło.
Przykład 5
Firma ubezpieczyła nieruchomość na okres pół roku. Koszt ubezpieczenia wyniósł 1200,- zł. Ubezpieczenie obejmuje okres od grudnia 2009 r. do maja 2010 r.
metoda kasowa
Koszt ubezpieczenia należy ująć w dacie wystawienia polisy. Nie ma znaczenia,kiedy składka zostanie opłacona.
metoda memoriałowa
Podatnik przypisze koszty polisy do roku 2009 w kwocie 200,- zł oraz do roku 2010 w kwocie 1000,- zł.
Przykład 6
Przedsiębiorca otrzymał fakturę za telefon. Operator sieci komórkowej wystawił ją 10.03.2010 r. i wykazał w niej rozmowy telefoniczne za luty(100 zł) oraz abonament za marzec(50 zł). Bez względu na metodę przedsiębiorca zaksięguje fakturę w marcu w dacie poniesienia.
